Nieuwsbrief

Wil je op de hoogte blijven van de laatste nieuwtjes in en om Heveadorp?

Meld mij aan voor de nieuwsbrief

Heveadorp

Als je goed kijkt in het Seelbeekdal langs de Dunolaan in Heveadorp, stuit je op een rij stenen met de naam Hevea. Hierop was het hekwerk bevestigd, dat rondom het terrein stond van de Hevea rubberfabriek. Het enige dat nog aan die tijd herinnert zijn naast het waterreservoir,  alleen nog een paar blokken karakteristieke arbeidershuizen met rieten daken. Hier werden rubberproducten gemaakt - van regenkleding en condooms tot gasmaskers en tennisballen.

Waar tot begin jaren tachtig de fabriek en haar enorme magazijnen stonden, staan anno 2004 riante villa's. In het dorp wordt alleen nog gewoond, er is geen school, geen café, geen winkel, alleen nog een restaurant.

De eerste Heveanen
In het beginjaar van de fabriek in Heveadorp, in 1916, waren er 258 inwoners, waarvan 53 kinderen. Twintig jaar later verdienden meer dan vijftienhonderd mensen er hun geld. Het aantal inwoners van Heveadorp wisselde gelijk aan de omzet van de fabriek. Als de vraag naar rubberproducten steeg, groeide het inwoneraantal.

De meeste inwoners uit de begintijd kwamen uit Groningen. De eerste Heveanen kwamen met de fabriek mee vanuit Hoogezand. Later volgden veel Groningse en Drentse gezinnen. De leiding van de Heveafabriek zag graag grote gezinnen komen. Kinderen waren immers goedkope arbeidskrachten en leerden snel. De ouders kregen ook niet veel betaald, maar Hevea bood hen goede huisvesting en diverse voorzieningen. Wonen in Heveadorp was een manier van leven.

Hechte band
De leiding van de Heveafabriek zorgde ervoor dat het de bewoners aan niets ontbrak. Gezonde arbeiders die het op de werkvloer goed met elkaar konden vinden, werkten immers harder. Tussen de middag kregen de arbeiders een warme maaltijd geserveerd, 's zomers buiten, 's winters binnen. De fabriek financierde voor een groot deel het bloeiende verenigingsleven in het dorp. Er ontstond een hechte band tussen de Heveanen. Alle huishoudens waren bovendien aangesloten op de centrale radio van de fabriek. De huur was inclusief elektrisch licht en een aansluiting op de riolering. 
Alle luxe die Hevea de arbeidersinwoners bood had ook een keerzijde: het licht ging om twaalf uur 's nachts uit en de radio werd regelmatig onderbroken voor bedrijfsmededelingen. Mevrouw Wilhelmi, de vrouw van de directeur, controleerde regelmatig de hoogte van de tuinheggen buitenshuis en de stofnesten binnenshuis.

Breuk
De hechte sfeer in het dorp en de band tussen de Heveanen veranderde toen de fabriek bleef groeien en er arbeiders door het hele land werden geworven. Door onderlinge tegenstellingen ontstonden er splitsingen in het school- en verenigingsleven. In 1944 werd het dorp in puin geschoten. Na een korte opleving van Hevea na de oorlog, fuseerde het bedrijf in 1962 met Vredestein, die afdelingen verplaatste naar andere delen van het land. In 1977 besloot men de fabriek in Heveadorp te slopen. Zo'n twintig jaar later kocht een projectontwikkelaar het dorp voor vier miljoen gulden en heeft het dorp ontwikkeld zoals wij dat nu kennen!